Գործարարությամբ զբաղվելը Հայաստանում. ի՞նչ է փոխվել

Ի՞նչ է անհրաժեշտ իմանալ շրջանառության հարկի մասին

Կորպորատիվ կառավարման կանոնագիրք

Գործարար միջավայրի բարելավում

Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման համար կարևորագույն նախապայմաններից է գործարար և ներդրումային միջավայրի բարելավումը, և դրան հասնելու համար ՀՀ կառավարությունը նպատակ ունի Հայաստանում ստեղծել ձեռնարկատիրական գործունեության պետական կարգավորումների, ծառայությունների և վարչարարական ընթացակարգերի պարզ, թափանցիկ և քիչ ծախսատար միջավայր, հավասար մրցակցային պայմաններ, գործարարությանն օժանդակող զարգացած շուկայական ենթակառուցվածքներ, ինչպես նաև իրականացնել հարկային և մաքսային հավասարակշռված քաղաքականություն:

Այս ուղղությամբ բարեփոխումներ իրականացնելու նպատակով ՀՀ կառավարության կողմից ընդունվել է գործարար միջավայրի բարելավման միջոցառումների 3 ծրագիր (ՀՀ կառավարության 2008թ. թիվ 775, 2010թ. թիվ 97-Ն և 2010թ. թիվ 1768 որոշումներ): Վերոնշյալ որոշումներով հաստատված միջոցառումների ծրագրերով բարեփոխումներ են իրականացվել հետևյալ հիմնական ուղղություններով.

1. Հարկերի վճարում
Կրճատվել են հարկային հաշվետվությունների ներկայացման և հարկային վճարումների կատարման պարբերականությունները:

2. Արտաքին առևտուր
Բարեփոխումներ են իրականացվել արտաքին առևտրին առնչվող տեխնիկական հսկողության մի շարք ոլորտներում (ապրանքների պարտադիր հավաստագրման, չափագիտական հսկողության, անասնաբուժական հսկողության, բուսասանիտարական հսկողության, ծագման երկրի որոշման և հավաստագրերի տրամադրման):
Ներդրվել են մաքսային հայտարարագրման և մաքսային ձևակերպումների էլեկտրոնային համակարգեր:

3. Ընկերության հիմնադրում
Հիմնվել է իրավաբանական անձանց գրանցման և անհատ ձեռնարկատերերի հաշվառման մեկ պատուհանի սկզբունքով ծառայությունների մատուցման կենտրոնը և ներդրվել է իրավաբանական անձանց պետական գրանցման և անհատ ձեռնարկատերերի հաշվառման էլեկտրոնային համակարգը (e-register.am):
Լիցենզավորման ենթակա գործունեության տեսակները կրճատվել են` 169-ից դառնալով 96-ը, որոնցից 12-ը հանդիսանում են պարզ, իսկ 84-ը` բարդ լիցենզավորման ենթակա գործունեության տեսակներ, ինչպես նաև ստեղծվել է լիցենզիաների ձեռքբերման էլեկտրոնային հնարավորություն (www.e-gov.am): Ձեռնարկությունների գրանցման, լիցենզավորման և հարկային հաշվետվությունների առցանց ստացման և ներկայացման համակարգի ներդնումը:

4. Շինարարական թույլտվություններ
Հստակեցվել և կրճատվել են շինարարական թույլտվությունների ստացման համար անհրաժեշտ գործընթացները և ժամկետները, մասնավորապես` ինժեներական սպասարկում իրականացնող ծառայությունների կողմից տրվող օբյեկտի նախագծման տեխնիկական պայմանները կառուցապատողին են տրամադրվելու ճարտարապետահատակագծային առաջադրանքի հետ համատեղ` ճարտարապետահատակագծային առաջադրանք տվողի կողմից:

5. Պայմանագրերի կիրարկում
Վերացվել է իրավաբանական անձանց կողմից կնիք ունենալու պարտադիր պահանջը:
Կատարելագործվել է ԴԱՀԿ /Դատական ակտերի հարկադիր կատարման/ ծառայությունում հարկադիր էլեկտրոնային աճուրդով պարտապանի գույքի իրացման կարգը, մասնավորապես` բացառվել է ինչպես պետական մարմինների, այնպես էլ այլ անձանց օրենքով չնախատեսված միջամտությունը աճուրդի ընթացքին:

6. Վարկերի ստացում
ՀՀ կենտրոնական բանկն ընդունել է մի շարք իրավական ակտեր, որոնք ուղղված են վարկային բյուրոներին տրամադրվող վարկային տեղեկատվության գաղտնիության ապահովմանը, վարկային բյուրոների լիցենզավորմանը (այս ոլորտը նախքան այդ իրավական ակտերի ընդունումը չէր կարգավորվում), բարձրացվել է վարկային տեղեկատվության հասանելիությունը:

7. Ներդրողների պաշտպանվածություն

2011 թվականի հունիսի 18-ին ընդունվել է «Բաժնետիրական ընկերությունների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» Հայաստանի Հանրապետության ՀՕ-210-Ն օրենքը, որով կատարելագործվում է շահագրգռվածության առկայությամբ իրականացված գործարքների (տնտեսական գործունեության) բացահայտման մեխանիզմները և ընդլայնվում է տնօրենների պատասխանատվությունը:

ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության կողմից մշակվել և 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ին ՀՀ կառավարության կողմից ընդունվել է «ՀՀ կորպորատիվ կառավարման կանոնագրքին հավանություն տալու մասին» N 1769-Ա որոշումը: Կանոնագիրքը տարածվում է ՀՀ կառավարության կողմից 2011թ. հունիսի 23-ին N 881-Ն որոշմամբ հաստատված ցանկում ընդգրկված 50 տոկոս և ավելի պետական բաժնեմաս ունեցող ընկերությունների վրա: ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության նախաձեռնությամբ և Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի (EBRD) օժանդակությամբ մշակվել է Կորպորատիվ կառավարման կանոնագրքի տարեկան հայտարարագրի նմուշօրինակը:

8. Սեփականության գրանցում
Սեփականության պետական գրանցման ոլորտում ներդրվել են գրանցման արագացված գործակիցներ:

9. Ձեռնարկության փակում/լուծարում
Կրճատվել են ընկերությունների լուծարման գործընթացի ժամկետները:

10. Աշխատանքային հարաբերությունների կարգավորում
ՀՀ կառավարության որոշմամբ ստեղծվել են գործարարության աջակցման թեժ գծեր, ինչպես նաև ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի /ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտե/ գործողությունների գանգատարկման միջգերատեսչական խորհուրդ:

Բարեփոխումները շարունակական են և միտված են աստիճանական քայլերի միջոցով Հայաստանը տարածաշրջանում դարձնել բիզնեսի վարման տեսանկյունից առավել բարենպաստ երկրներից մեկը:Այդ նպատակով մշակվել և 07.03.2013թ. ՀՀ կառավարության կողմից ընդունվել է «Հայաստանի գործարար միջավայրի բարելավման 2013 թվականի միջոցառումների ծրագրին հավանություն տալու մասին» N 240 - Ա որոշումը, որտեղ ներառված են օրենսդրական և վարչարարական բարեփոխումներին միտված մի շարք ծրագրեր: