Նպատակ՝ Եվրոպական միության EU4Green Recovery East ծրագրի նպատակն է աջակցել Արևելյան գործընկերության երկրներին անցում կատարել դեպի ավելի կանաչ, դիմակայուն և մրցունակ տնտեսություն՝ խթանելով շրջանաձև տնտեսությունը, աղտոտման նվազեցումը, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը, ԵՄ բնապահպանական չափանիշներին մոտարկումը, բնապահպանական տվյալների և թվայնացման զարգացումը, ինչպես նաև անդրսահմանային համագործակցության ամրապնդումը։ Ծրագիրը միաժամանակ նպաստում է Եվրոպական կանաչ գործարքի և Global Gateway նախաձեռնության նպատակների առաջմղմանը։

Գործընկեր երկրներ՝ Հայաստան, Ադրբեջան, Վրաստան, Մոլդովայի Հանրապետություն, Ուկրաինա։

Ժամկետը՝ 2025–2028 թթ. (01.01.2025–31.12.2028)։

Ֆինանսավորում՝ ԵՄ ներդրումը կազմում է 21.3 մլն եվրո, ընդհանուր բյուջեն՝ 21.53 մլն եվրո։

Ծրագրի իրականացման գործընկերներ՝ Ավստրիայի Շրջակա միջավայրի գործակալություն (Environment Agency Austria, UBA՝ կոնսորցիումի ղեկավար), Expertise France, Ջրերի միջազգային գրասենյակ (OiEau), ՏՀԶԿ, ՄԱԿ-ի Եվրոպական տնտեսական հանձնաժողով, ՄԱԿ-ի արդյունաբերական զարգացման կազմակերպություն։

Գործողությունները համախմբված են հինգ գերակա ուղղությունների շուրջ․

1. Շրջանաձև տնտեսություն և ռեսուրսների արդյունավետություն
Աջակցել շրջանաձև տնտեսության սկզբունքների ներդրմանը՝ ապրանքների ամբողջական կենսացիկլի մոտեցմամբ,
աջակցել ՓՄՁ-ներին՝ շրջանաձև բիզնես մոդելների կիրառման, նյութական սպառման կրճատման, ծախսերի նվազեցման և ներմուծումներից կախվածության թուլացման հարցերում,
զարգացնել շրջանաձև լուծումների ներդրման համար անհրաժեշտ գիտելիքներն ու գործիքները։

2. Ջրային ռեսուրսների պաշտպանություն և աղտոտման նվազեցում
Աջակցել ջրի որակի բարելավմանը՝ ավելի արդյունավետ կառավարման և մոնիթորինգի միջոցով,
նպաստել գետավազանային կառավարման պլանավորմանը՝ ԵՄ պահանջներին համահունչ,
խթանել ջրային ենթակառուցվածքների և կեղտաջրերի կառավարման բարելավումը՝ հանրային առողջության և էկոհամակարգերի պաշտպանության նպատակով։

3. ԵՄ բնապահպանական չափանիշներին մոտարկում
Աջակցել ազգային օրենսդրության և քաղաքականությունների մոտարկմանը Եվրոպական կանաչ գործարքին,
համապատասխանության դեպքում աջակցել ԵՄ իրավունքի՝ հատկապես Շրջակա միջավայրի ոլորտի acquis-ի 27-րդ գլխի պահանջների ներդրմանը,
նպաստել բնապահպանական օրենսդրության, կառավարման և կիրարկման կարողությունների ամրապնդմանը։

4. Բնապահպանական տվյալներ, հաշվետվողականություն և թվայնացում
Աջակցել բնապահպանական տվյալների հավաքագրման, ինտեգրման, փոխանակման և հանրային հասանելիության բարելավմանը,
զարգացնել հաշվետվողականության, ցուցանիշների և թվային գործիքների կիրառումը՝ ավելի հիմնավորված քաղաքականությունների մշակման համար,
խորացնել ինտեգրումը ԵՄ-մակարդակի բնապահպանական համագործակցության հարթակներին։

5. Անդրսահմանային համագործակցություն բնապահպանական հարցերով
Խթանել տարածաշրջանային համագործակցությունը ընդհանուր ջրային և օդային ռեսուրսների կառավարման շուրջ,
աջակցել միջազգային բնապահպանական պարտավորությունների կատարմանը՝ հատկապես ՄԱԿ-ի Եվրոպական տնտեսական հանձնաժողովի շրջանակներում,
նպաստել անդրսահմանային աղտոտման, ջրային ռիսկերի և հարակից խնդիրների համատեղ լուծմանը։

Սպասվող արդյունքները՝
ՓՄՁ-ների և համապատասխան ազգային կառույցների կարողությունների զարգացում՝ շրջանաձև տնտեսության անցման համար,
բնության նկատմամբ դրական և կլիմայական փոփոխություններին հարմարվող ջրային կառավարման համակարգերի զարգացում,
Եվրոպական կանաչ գործարքի և բնապահպանական acquis-ի վերաբերյալ գիտելիքների խորացում,
ԵՄ-մակարդակի բնապահպանական համագործակցության խորացում և տվյալների հասանելիության ընդլայնում,
միջազգային բնապահպանական պարտավորությունների կատարման և անդրսահմանային համագործակցության ամրապնդում։

Գործունեությունը Հայաստանում՝ ծրագիրն աջակցում է Հայաստանի Հանրապետությանը՝
շրջանաձև տնտեսության և ռեսուրսների արդյունավետության գործիքների ներդրման,
ջրային ռեսուրսների կառավարման, գետավազանային պլանավորման, հեղեղների ռիսկերի գնահատման և կառավարման,
ԵՄ բնապահպանական օրենսդրությանը մոտարկման, այդ թվում՝ CEPA-ի շրջանակում ստանձնած պարտավորությունների կատարման,
բնապահպանական տվյալների, հաշվետվողականության և թվայնացման համակարգերի զարգացման,
ինչպես նաև միջազգային և անդրսահմանային բնապահպանական համագործակցության ամրապնդման ուղղություններով։ Վերջին հրապարակված նյութերում առանձնապես նշվում են Հայաստանում ջրային ենթակառուցվածքների գնահատումը, բնապահպանական հաշվետվողականության կարողությունների զարգացումը և Դեբեդ գետի ավազանում հեղեղների ռիսկերի կառավարման պիլոտային աշխատանքները։

Կարևորությունը Հայաստանի համար՝ EU4Green Recovery ծրագիրը կարևոր է Հայաստանի համար, քանի որ այն միավորում է տնտեսական մրցունակության, շրջակա միջավայրի պահպանության և ԵՄ չափանիշներին մոտարկման օրակարգերը։ Այն նպաստում է ավելի արդյունավետ ռեսուրսօգտագործման, նորարարության, կանաչ ներդրումների խթանման, հանրային առողջության պաշտպանության, ինչպես նաև CEPA-ի և ԵՄ հետ ոլորտային համագործակցության իրականացման խորացմանը։